دیشب ، پنجشنبه 10 جولای ، فیلمی به اسم چهار زن و یک شوهر از تلویزون سوئد پخش شد.
این فیلم از ناهید پرشون ، فیلمساز فیلم پرسر و صدای فحشا پشت حجاب ، و دخترش ستاره پرشون است. خانم پرشون که این فیلم را به قول خودش با مشکلات زیاد از جمله ممنوع الخروج و ممنوع الورود بودن ساخته است ، از دختر جوانش در تهیه این فیلم کمک گرفته است. فیلم داستان مردی است که چهار زن دارد ، در یکی از روستاهای ایران زندگی میکند و دامدار است. فیلم در مدت زمان طولانی ساخته شده است ، یعنی تقریبا سه سالی طول کشیده است که فیلمبرداری ها انجام شده اند.
زنان معمولا به دلایلی از همسر قبلی خود جدا شده اند و به زبانی دیگر به خاطر اینکه دیگر خواستگاری نداشتند ، به هوو بودن تن میدهند. در عین حال با یکدیگر نیز رقابت میکنند. مرد ، انسان عقب مانده ای است که زن میگیرد و بچه پس می اندازد و زنان و بچه ها همه گی را کتک میزند و تحقیر میکند.
در جایی میگوید که اگر یک زن داشت دیگر یک خرج بیشتر نداشت و الان کلی پولدار شده بود ، اما در آخر فیلم با دختر بسیار جوانی ازدواج میکند و همسر پنجمی به خانه می آورد. دختر جوان او را خوش اخلاق و خوش خلق مینامد و میگوید که دوستش دارد و با میل و رغبت زن او شده است. طوری که من متوجه شدم زن پنجم ، ازدواج اولش بود. خوب ، این از فیلم. و من هم تمام فیلم را نگاه کردم . ولی ندانستم که خانم پرشون با این فیلم به جامعه ی سوئدی و احیانا اروپایی ـ این فیلم را بعدا به طور وسیع به تلویزون های کشورهای مختلف خواهد فروخت ـ چه پیامی دارد ؟یا چه کسی را میخواهد تکان دهد ؟ این فیلم مسلما باز با مخالفت ایرانیان غیور ما ـ که معتقدند که چکمه ی پدرشان از طلا بوده است و سگ برده ، آنها که به محض آمدن اسم ایران رگ غیرتشان باد میکند ولی وقتی که دختران ایران در دبی به فروش می روند رویشان را آن سوی میکنند ، بله همانها . که معرف شما هم هستند ،ـ روبرو خواهد شد. اما حرفی که من دارم روی اصالت و افتخارات دوهزار و چند ساله ی ما نیست. ابدا هم فکر نمیکنم که این فیلم موجب خجالت ایرانیان میشود. من از هیچ چیزی که ایران را نمایش دهد خجالت نمیکشم. نه تصویرهای به آتش کشیدن پرچمها برای من خجالت آور است و نه تصویر های فحشا و یا فروش کلیه در ایران . اینها واقعیت های ایران است و برای من زجر آور است و نه خجالت آور. پس حرف من با حرف کسانی که اینگونه برخورد میکنند بسیار متفاوت است. من میخواهم بدانم خانم پرشون با این فیلم چه حرفی برای گفتن دارد ؟
این که در ایران چند همسری قانونی است ؟ که فکر میکنم همه نه تنها میدانند ، بلکه فکر میکنند تمام مردان ایرانی در اینجا هم چند تایی همسر دارند. پس حرف جدیدی نیست .
این که خانواده ی چند همسری یک خانواده مردسالار است و زن در آن بی حقوق است ؟
این که زن و کودک در چنین خانه ای جایگاهی جز سرویس دهنده ندارد و دائما تحقیر میشود ؟
یا فقط اینکه این پروژه ی پول سازی برای سازندگانش می شود ؟ دنیای غرب به چنین فیلمهایی علاقه دارد و مثل مور و ملخ آن را میخرند. این فیلم قبلا در یکی از سینماهای اینجا نمایش داده شد و با موفقیت روبرو نشد. ولی تلویزیون ها آن را خوب می خرند. پس بسیار بیشتر از خرجی را که بالایش شده است در می آورد.
ولی غیر از این که یک پروژه ی پولساز باشد ، آیا پیامی هم دارد ؟ آیا مسئله ای را هم حل می کند یا مطرح میکند ؟
این خانواده قبلا فیلمهای نسبتا خوبی تحویل داده است. ناهید پرشون که فیلم فحشا زیر حجاب را ساخته بود و برادرش نیما سروستانی که فیلم فروش کلیه در ایران را ساخته بود. فیلمها منطوری داشتند و چیزی را مطرح میکردند. اما این فیلم چه دارد که بگوید ؟
من نکته ای که بشود رویش انگشت گذاشت در فیلم ندیدم . اگر کسی این فیلم را دیده و منظوری از این فیلم دریافت کرده است به من هم خبر دهد. ممنون می شوم. پس نوشت : منظورم پیام و وظیفه ی فیلمساز و این حرفها نیست. منظورم این است که وقتی فیلمی می بینی ، یا حال خوشی بهت دست میدهد، یا یه جایی میگی آها ، که اینطور . بالاخره یه چیزی ، یک نکته ای دارد. من هنوز نمیدانم که با ندیدن این فیلم چه چیزی را از دست میدادم.
باز هم بیشتر منظورم را روشن کنم ، این مثال را در کامنت ها هم زدم. یک نفر ممکن است برود و از آب خوردن گاو یک فیلم یک ساعت و نیمه بسازد. خوب خیلی ها هستند که ندیده اند گاو چطور آب میخورد. این فیلم هم مستند است و با اصول دنیای مدرن منطبق است. یعنی فیلمساز اصلا کاری ندارد که پیامی و هدفی را دنبال کند و فقط برای دل خودش فیلم ساخته است. اما آیا این فیلم دردی از کسی دوا میکند ؟ چیز به کسی میدهد ؟ کسی که دامداری دارد که میداند گاو چطور آب میخورد و کسی که ندارد هم خوب بداند که چه بشود ؟ ها ؟
همین حال را با فیلم خانم پرشون داشتم . یعنی که :خوب که چی ؟
منظور روشن شد ؟
|
