زنانه‌ها

همیشه اینطور بوده ....

اگر زن باشی باید به خاطر روابطی که داشتی خجالت بکشی ، باید شرمنده باشی از اینکه تنها با یک نفر که احتمالا اسمش هم توی شناسنامه ات نوشته شده است همبستر نبوده ای .
فرق نمیکند چند ساله باشی ، 20 یا 40 یا هر چه ، اگر زن هستی ، قرار نیست رابطه ای داشته باشی، مگر اینکه چندین و چند نفر آن را تایید کنند و ضامن شوند که این رابطه تا آخر عمرت به طول خواهد کشید .، این نشان دهنده ی پاکی توست . و اگر رابطه ای داشتی ، اگر شمار آن از انگشتهای یک دست ، یا حالا دو دست ، یا حالا دو دست و دو پا ... افزوده شد ،  باید به خاطرش شرمنده باشی و حرفی از آن نزنی.

اگر مرد باشی ، میتوانی حتی در مورد روابطی که داشته ای زیاده روی کنی ، اگر تا حالا با بیش از یک نفر رابطه نداشته ای ، حتما بین پنج تا ده نفر رویش بگذار تا شرمنده نباشی .

چرا  چیزی که موجب افتخار مرد است ، برای زن موجب خجالت است ؟ و برعکس ؟
این قوانین را چه کسی گذاشته و چه کسی از آن تابعیت میکند و به آن تن میدهد ؟

همیشه همینطور بوده ... ولی آیا دیگر زمانش نرسیده که جور دیگری زندگی کنیم ؟

جور دیگری ، نه به این معنی که تعداد همبستر هایمان را افزایش دهیم ، یا کاهش ... جور دیگری به این معنی که زندگی را آنگونه که میخواهیم تجربه کنیم. ماسکهایمان را از صورت برداریم و دیگران را نیز مجبور نکنیم در مقابل ما ماسک بر چهره داشته باشند.
اکثر ما  صورتکهایی را که به چهره داریم آنقدر با خودمان حمل کرده ایم که جزئی از هویت ما شده است. صورتکی که در حقیقت ما نیستیم ، بلکه میدانیم که آنچه است که دیگران به ما می پسندند.
آدمهایی که چهره های بی ماسک  را نمیتوانند بپذیرند و آن را به باد انتقاد و یا تمسخر میگیرند ، مصنوعی ترین صورتکها را بر چهره ی خود حمل میکنند . 
انسانها ، شرایط و موقعیت هایشان متفاوت است و بر حسب این شرایط و موقعیت ها انتخاب های متفاوتی خواهند داشت.
زندگی بدون این صورتکهای خندان ، یا گریان ، یا شرمنده ، یا جدی ، یا متفکر ، یانجیب ، یا آرام ، یا خاموش ، یا نامرئی ، یا... ساده تر خواهد بود. 

بازیگر زن تاتر در برنامه های تاتر در پارک بازی متوسطی را به شکل موزیکال ارائه داد . تم برنامه حول زن /مرد و برابری بود. و تم نسبتا خوبی بود. زنی که در سکوت و تنهایی به همراه همسرش که او نیز در سکوت و تنهایی زندگی میکند. زندگی مشترک در تنهایی ، انسانهایی که به عادت با هم زندگی میکنند ، انسانهایی که دیگر نه حرفی برای گفتن به همدیگر دارند و نه حوصله ی قر زدن سر همدیگر را. در آخر تاتر زن کارهای روزمره اش را میکند ، خانه را جاروب و رفت و روب میکند و کلید ها را روی میز میگذارد و خانه را برای همیشه ترک میکند . حالا که قرار است تنها باشد ، میتواند تنها هم زندگی کند.

این تم برنامه بود ، همراه با موزیک و آواز. نسبتا موزیکال موفقی بود. زن بازیگر انگار زیاد تمرین نکرده بود. گاه جمله ها را پس و پیش میگفت و یک جا اصلا یادش رفت و... ولی روی هم بد نبود.  فقط یک جک که بازیگر گفت مرا عصبانی کرد.
گفت : میگویند مغز هر کسی از دو نیمه ی  زنانه و مردانه تشکیل شده است ( این را البته نشنیده بودم به عنوان یک واقعیت علمی ) و ادامه داد : یک قسمت که رهبر است و مراقب است که کارها درست انجام شود و مسئول نظم و ارتباط است که آن قسمت زنانه است. قسمت دیگر که مسئول قسمت های هنری و خلق کننده است که آن هم زنانه است . پس هیج قسمت مردانه ای در مغز وجود ندارد . بیخود نیست که مردها مغز ندارند...

و جمعیت خندیدند. زنها بلند می خندیدند و مردها هم ،

و من به خودم میگفتم یعنی چه . برگشتم و جمعیت را نگاه کردم و مردانی که میخندند را تماشا میکردم. هم اکنون تمام آنها بی مغز معرفی شده بودند و داشتند میخندیدند. یاد زنانی افتادم که وقتی در جمعی جک سکسیستی و ضد زنی گفته میشد برای جلب توجه مردان و اینکه بگویند خیلی لوطی هستند یا اینکه بگویند با زنان دیگر فرق دارند و این بقیه زنان هستند که اینگونه هستند و نه ایشان ، بلند تر از همه به جک های سکسیستی میخندیدند و وقتی من یا کسی دیگر اعتراض میکرد ، به ضد خال بودن متهم میشد.

راستی اگر با جگ سکسیستی مخالفیم باید جک های ضد مرد را تحمل کنیم ؟
وقتی از برابری حرف میزنیم آیا باید با زدن توی سر مردان و ایشان را کم عقل و ناتوان معرفی کردن خود را عاقل و توانا نشان دهیم ؟
در همان تاتر اگر چنین چیزی در مورد زنان گفته میشد تمام زنان اعتراض میکردند. چرا کسی از مردان اعتراض نکرد ؟به جای اعتراض بلند میخندیدند تا اثبات کنند که شوخی های سکسیستی را تحمل میکنند. چرا باید شوخی سکسیستی را تحمل کرد ؟ آیا شوخی سکسیستی ضد مرد بهتر از ضد زن است ؟ آیا بجز وارونه کردن حرفهای قبلی ، حرف جدیدی نداریم که بزنیم ؟

از آن خانم خوشم نیامد، تاترش هم دیگر برایم چندان جذاب نبود. سی دی اش را هم نخریدم.  این شیوه ی من نیست.   

احترام به مذهب و ایدئولوژی دیگران مسئله ای بدیهی است ، همانقدر بدیهی که به کسی که  میگوید همسرش یکی از  زیباترین ـ یا خوش تیپ ترین ـ زنان  یا مردان   دنیاست و بچه هایش  از جمله باهوش ترین بچه های دنیا هستند احترام میگذاری .

اینو من نگفتم ،ترجمه آزادی است از چیزی که  در یک کتاب  خونده بودم و خیلی خوشم آمده بود ، در همان کتاب هم نقل قول شده است و  راستش الان اصلا یادم نیست از کیست.

جنده یعنی جان می بخشد به ...

این را مدتها پیش زن  گفت که شاعر است  ، ساقی قهرمان. و شعری دارد به همین نام ، و کتابی به همین نام . 
و باور کنید اگر میگویم که او را به دفعات ، که از شماره بیرون است ، جنده نامیده اند. 

من برای اولین بار این کلمه را از شوهر سابقم شنیدم. پیشنهاد جدایی و طلاق کرده بودم  و او قبول نمیکرد و میگفت که ما برای هم مناسب هستیم و باید ـ آری باید ـ با هم زندگی کنیم.
او با این هدف که ما باید بتوانیم با هم زندگی کنیم ، جنگی فرسایشی را شروع کرد. جنگی که کسی در آن پیروز نشد.
و هر بار بعد از مدت زیادی بحث و گفت و گو و حتی داد و بیداد ، مرا جنده مینامید.

اوائل سعی کردم از خودم دفاع کنم .  میگفت که میخواهم طلاق بگیرم چون جنده هستم و میخواهم جندگی کنم ،و من  سعی میکردم برایش توضیح دهم تا توجیه شود که من زن " بدی " نیستم  و جنده نبودم و فقط نمیتوانم با او زندگی کنم و ابدا قصد جندگی ندارم.
ولی او قانع نمیشد. میدید که این حرفش در من ایجاد حساسیت میکند و مرا در جایگاه متهم قرار میدهد و  هر بار بیشتر و بیشتر از این کلمه و کلماتی مشابه استفاده میکرد.
یک بار از او پرسیدم که  اگر معتقد است من جنده هستم و میداند که بعد از طلاق هم به این شغل شریف ادامه خواهم داد ، برای چی اینقدر اصرار دارد که با من زندگی کند ؟ جوابش از حرفهایش و توهین هایش خنده دار تر بود.
تا اینکه اواخر دوران طلاق وقتی که باز با داد و فریاد  به  اطلاع من رساند  که من جنده هستم و به خاطر جندگی میخواهم طلاق بگیرم گفتم که خوب ، شاید همینطور است. حالا میخواهی چه کنی ؟

و بعد از آن بارها و بارها جنده خطاب شدم ، دیگر شمارش از دستم خارج است. هر مردی که به او نه میگفتم جنده خطابم میکرد. اگر رابطه ای را تمام میکردم جنده خطابم میکرد.یکی از آقایان حتی مادرم را جنده خطاب کرد. ج را خیلی غلیظ تلفظ میکرد و می کشید و احساس میکردم که از  بیان این کلمه فیض شخصی هم می برد :))
 اگر حرفی را میزدم که کسی مایل به شنیدنش نبود جنده خطاب میشدم . وقتی که در خانه های زنان به زنانی که از شوهرانشان کتک خورده بودند و پناه آورده بودند کمک میکردم جنده خطاب میشدم. تقریبا تمام مردان ایرانی که همسرانشان از خانه فراری شده بودند و شماره تلفن مرا پیدا کرده بودند ، مرا مسئول به هم ریختن کانون گرم خانوادگی خود می دانستند و معتقد بودند برای یاد دادن جندگی به همسرانشان تلاش میکنم.
 در این وبلاگ هم یکی از فحشهایی که معمولا پاک میکنم و منتشر نمیکنم و به آن عادت کرده ام ، همین فحش است.

زنان هم مرا جنده خطاب کردند. تعدادشان کم نبوده است .بیشتر در پشت سر ولی چند نفر هم در روبرو .  البته خیلی هایشان زنان مودب و مبادی آدابی بودند و دهانشان را به اینگونه کلمات آلوده نمیکردند. لطف میکردند و میگفتند " خراب است ". دلیلش عمدتا این است که با ایشان بسیار متفاوت بوده ام. و آنگونه که ایشان هستند و معتقدند که الگوی زن بودن است ، نبوده و نیستم. 

به اینجا رسید که وقتی این فحش را میشنوم دیگر برای کسی توصیح نمیدهم و توجیهش نمیکنم  که جنده نیستم. معمولا میگویم :  خوب ؟ منظور ؟ که چی ؟

در نوشته ی قبل 39 کامنت دریافت کردیم. از این تعداد دو تا بی ربط به موضوع بود. بعضی تکرار  بودند و جمعا 18 زن و 12 مرد به این سوالها  جواب دادند.
زنان ، عمدتا ، بجز دو تا این کلمه را به دفعات شنیده بودند. از شریک های زندگی خود ، پارتنر های سابق، زنانی در تماس با پارتنر ها یا پارتنر های سابق  ، خانواده ی شوهر  و مادر شوهر و مادر دوست پسر ( یعنی باز زنانی در تماس با پارتنر )  و پدر یا برادر  ... البته رانندگی هم دلیل خوبی برای فحش شنیدن است  .

مردان اما بجز دو یا سه مورد ، این کلمه را استفاده نکردند. و اگر استفاده کردند در نوشته کاملا توضیح داده اند و خواننده را توچیح کرده اند که حق داشتند و حق ِ طرف بود که اینگونه خطاب شوند.  
بسیاری از زنان نیز  از این کلمه استفاده میکنند. خطاب به زنان دیگر ، یا به شوخی ـ و در یک مورد خطاب به مردی  دیگر ـ.
زنان هم برای توجیه استفاده از این کلمه معمولا این توضیح را میدهند که در شرایطی از این کلمه استفاده کرده اند که عصبانی بوده اند. 
این را در زنان دیده ام که خیلی وقتها توضیحات بی محل و غیر لازمی میدهیم ـ خودم خیلی اینطوری هستم ـ راستی چه ضرورتی است که حتما بگویی که عصبانی بوده ای ؟ مگر مردان که زنی را جنده می خوانند این کار را در عصبانیت انجام نمیدهند ؟ آیا این عصبانیت کار آنها را توجیه میکند ؟ یا توضیحی بر آن است ؟ یا به ایشان این حق را میدهد ؟ این کلمه یک فحش است و فحش را در عصبانیت استفاده میکنند. زن و مرد هم ندارد.

مسئله ای که قابل توجه است این  است که چرا تقریبا اکثریت قریب به اتفاق زنان این فحش را میشنوند ولی مردانی که این زبان را استفاده میکنند در این نظرخواهی شرکت نکردند. راستش تصمیم داشتم اگر چنین فحشی در کامنت ها خطاب به خودم داده شد ، این بار حذفش نکنم و چاپ کنم که حتی این را هم دریغ کردند :)) 
آیا از استفاده از این کلمه خجل هستند ؟ یا این مسئله را آنقدر عادی میدانند که لازم به مطرح شدن نیست ؟

اگر بخواهم یک مقایسه کوتاه انچام دهم باید بگویم که در سوئد ، در مدارس و میان نوجوانان و جوانان  استفاده از کلمه ی جنده بسیار بیشتر رواج  دارد. در حالی که انسانهای بزرگسال کمتر این کلمه را استفاده میکنند. احتمالا مردان سوئدی هم شاید بعد از شکست در عشق ، معشوق سابق را جنده بنامند ، ولی خطاب به زنانی که نمیشناسند یا زنانی که از حرف یا طرز فکرشان خوششان نمی آید چندان معمول نیست. 
این تفاوت سنی شاید برمیگردد به جداسازی شدید جنسیتی که در کشور ما برقرار است. این جدا سازی جنسیتی و عدم تماس سالم و سازنده ی بین دو جنس ، از رشد فکری و آگاهی جنسیتی زن و مرد جلوگیری میکند. و زبان محاوره ای نیز از این عدم رشد جدا نیست.  

روشن است که برای مردان و استفاده کنندگان این کلمات ـ از مرد یا زن ـ این کلمه بیشتر جنبه ی یک فحش آبدار را پیدا میکند. کسانی که از فحش در حل مسائل خود یا پایین آوردن و بالابردن تنش در خود یا طرف مقابل استفاده میکنند مسلما از فحش های ساده مثل خر یا گاو استفاده نمیکنند. فحش های جنسی جایگاه ویژه ای دارد.

اما برای زنانی که این کلمه  را میشنوند ، این مسئله چیزی بیشتر از یک فحش است.  باری که این کلمه دارد بسیار سنگین تر از یک فحش عادی است. به صورتی که بارها و بارها با خودت کلنجار میروی و مرور میکنی ، و جوابهایی را که باید به طرف میدادی بالا و پایین میکنی...

حال اگر به این کلمه بهایی ندهیم ، دیگر مقصود گوینده که ایجاد تنش باشد ، تامین نمی شود.

کاری که همجنسگرایان با کلمه ی " کونی " کردند برای من همیشه قابل توجه بود. در زمانی که برای تحقیر به آنها کونی گفته میشد ، خود ایشان شروع کردند به خود کونی خطاب کردند. مثلا در برنامه ها ، در معرفی ها ، خیلی ساده میگفتند که مثلا اسم من یوناس ، من کونی هستم.
به این ترتیب بار این کلمه در سوئد به کلی از بین رفت. کسی را نمی بینی که از این کلمه به عنوان تحقیر استفاده کند. این کلمه دیگر بار تحقیر کننده ندارد. یک کلمه ی ساده است در معرفی گرایش جنسی فرد.

نمیگویم که با جنده هم چنین کنیم. نمیگویم همه خود را جنده خطاب کنیم . هرگز نمیشود همه ی زنان را به این کار تشویق کرد. و ضرورتی هم  ندارد.  میگویم که بار آن را برای خود کم و کمتر کنیم. ساده تر بگویم ، نباید این لذت و رضایت را به کسی که تلاش در آزار ما دارد هدیه کنیم. اجازه ندهیم که این شنیدن این کلمه در ما ایجاد تنش کند.  اچازه ندهیم که چنین کلماتی روابط ما را تحت شعاع قرار دهد.

نوشته ی قبلی و این نوشته تلاشی در این جهت بود. تمرینی در این جهت که یاد بگیریم از ارضاء افرادی که به این طریق قصد تحقیر ما را دارند خودداری کنیم.

بیایید بار دیگر بیاندیشیم. به دفعاتی که این کلمه را شنیده ایم بیاندیشیم.و شرایطی را که این کلمه را شنیده ایم به خاطر بیاوریم .  هر بار که این کلمه را شنیدیم ، به این معنا بوده است که به طریقی بر خلاف نرم های اجتماعی و آنچه از ما انتظار میرود رفتار کرده ایم. 
اگر مایل هستی در چهارچوب هایی که برایت ساخته اند زندگی کنی ، دست و پایت را جمع تر کن تا مطلوب و مطبوع قرار گیری و هرگز اینگونه خطاب نشوی.
اما اگر این فضا برایت تنگ است ، اگر این چهارچوب ها را در هم شکسته میخواهی ، اگر انسان را برتر و بالاتر از آن میدانی که در میانه ی قرار های از پیشتر ها تعیین شده زندگی کند ، آنوقت چنین کلماتی را بارها خواهی شنید. 
اگر اینطور فکر کنی ، دیگر شاید این کلمه بار چندان سنگینی برایت به همراه نداشته باشد. شاید به نوعی تاییدی باشد بر اینکه مخالف جریان حرکت میکنی . تاییدی بر این که جان تازه ای که  در  نظام کهنه می دمی. 

و   جنده  یعنی  جان میدهد به ...

در سال 2002 در همین باره نوشتم :

جنده کیست ؟ جندگی چیست ؟ 

چند روز پيش در تاتری که در برنامه های پارک تاتر به صورت مونولوگ اجرا ميشد ، بازيگر که به عبارتی مانيفست سياسی ای بر عليه روابط اجتماعی حاکم و نقش مديا در آن اجرا ميکرد ، به نکته ای اشاره کرد که تا به حال به آن توجه نداشتم .
او گفت که "قبلا هم اگر تبليغات در تلويزيون وجود داشت ، اين تبليغات در ميان برنامه و فيلم پخش ميشد. الان برنامه ها هستند که در ميان فاصله های بين تبليغات پخش می شوند."

برنامه هايی به نام رئاليتی که در آنها مسابقاتی در جريان دارد . گروهی که به دنبال همسر ميگردند يا عده ای که ۱۰۰ روز در خانه ای با قطع کامل از دنيای خارج زندگی ميکنند و تحقير ميشوند و يا عده ای که به هر تحقيری تن ميدهند تا خواننده يا حالا هرچی شوند . اين برنامه ها به طور عمده از طرف شرکت های تبليغاتی تهيه ميشوند. و نقششان پرکردن بين تبليغات است و نه برعکس.
تلويزيون ۲۴ ساعت دارد هيچ نشان ميدهد. و اين هيچ بخصوص بين نسل جوان و نوجوانان بسيار طرفدار دارد. دخترانی که سر هم جيغ ميزنند و موهای همديگر را ميکشند تا بتوانند فتو مدل بشوند. زنانی که بر سر يک گاودار با هم رقابت ميکنند و مردانی که به خاطر يک زن برای هم شاخ و شانه ميکشند.
اين برنامه های عمده ی تلويزيونی را در قرن ۲۱ تشکيل ميدهد. سرگرم کردن تا سر حد بی حسی .

در همين برنامه ، اشاره ی جالبی به گفته ی چرچيل در جنگ جهانی دوم شد.
وقتی که برنامه ريزان اقتصادی به او گفتند که کمبود بودجه ی وزارت دفاع را ميتوانند از وزارت فرهنگ تامين کنند . يعنی با کم کردن بودجه فرهنگ ، بودجه دفاع را افزايش دهند  ، چرچيل پرسيد :" أنوقت ديگر از چه چيزی ميخواهيم دفاع کنيم ؟"

نویسندگی یک عرصه ی مردانه است . این را همه می گویند . اما کسی هم هست که بداند که عوارض ورود به این عرصه ی مردانه برای زنان چیست ؟

مردان نویسنده همیشه محبوب هستند. بخصوص در میان جنس مخالف.
مهم نیست که شاعر یا نویسنده ی خوبی باشی ،حتما یکی دو نفر زن گیر میاری که حاضر باشند از تو نگهداری کنند . 
نویسندگان خوب و شاعران خوب که حسابشان جداست.
چند شاعر و نویسنده ی خوب در ایران میشناسید که با شاگردانشان ازدواج کردند ؟ یا با دختری به سن دخترشان ، یا با دختری به سن نصف سن خودشان ؟

در مورد زنان مسئله فرق میکند . شهرنوش پارسی پور وقتی از نیاز خودش برای لمس شدن توسط مردی می نوشت ، که سالهاست چنین نیازی برطرف نشده است ، از زن و مرد به او چشم غره رفتند و او را بیمار جنسی خواندند. 
 . مردان نویسنده البته دچار بیماری جنسی نمی شوند. آنها  هرگز اگر یکی از بهترین نویسندگان ما باشند ، مجبور نخواهند بود از  نیازشان برای لمس شدن توسط جنس مخالف ، حرفی بزنند . 

زنان نویسنده ی ما معمولا تنها گذاشته میشوند. چه از طرف مردان که هرگز نیازی به زنی این چنین در خود نمی بینند. چه از طرف زنان که معمولا حس حسادت و رقابت و بقیه احساسات سرکوب شده شان مانع نزدیک شدن و دوستی با زنان نویسنده میشود.

 دوستی میپرسید که چرا بیماری های روحی روانی در میان زنان نویسنده بیشتر است. من دقیقا نمیدانم آیا اینطور باشد یا نه . اما می بینم که زنان  قلم به دست ، بیشتر از مردان قلم بدست  تنها گذاشته می شوند . و مجبورند که ادامه ی زندگی را در تنهایی و بی یار سر کنند. 

تنهایی ، اگر انتخاب تو باشد ، سازنده می شود. و اگر به تو تجمیل شود ، منهدم کننده است. 

این بهایی است که بسیاری از زنان نویسنده بابت تجاوز به عرصه های مردانه می پردازند.
 

دیشب ، پنجشنبه 10 جولای ،  فیلمی به اسم چهار زن و یک شوهر از تلویزون سوئد پخش شد.
این فیلم از ناهید پرشون ، فیلمساز فیلم پرسر و صدای فحشا پشت حجاب ، و دخترش ستاره پرشون است.

خانم پرشون که این فیلم را به قول خودش با مشکلات زیاد از جمله ممنوع الخروج و ممنوع الورود بودن ساخته است ، از دختر جوانش در تهیه این فیلم کمک گرفته است.

فیلم داستان مردی است که چهار زن دارد ، در یکی از روستاهای ایران زندگی میکند و دامدار است. فیلم در مدت زمان طولانی ساخته شده است ، یعنی تقریبا سه سالی طول کشیده است که فیلمبرداری ها انجام شده اند.
زنان معمولا به دلایلی از همسر قبلی خود جدا شده اند و به زبانی دیگر به خاطر اینکه دیگر خواستگاری نداشتند ، به هوو بودن تن میدهند. در عین حال با یکدیگر نیز رقابت میکنند.

مرد ، انسان عقب مانده ای است که زن میگیرد و بچه پس می اندازد و زنان و بچه ها همه گی را کتک میزند و تحقیر میکند. 
در جایی میگوید که اگر یک زن داشت دیگر یک خرج بیشتر نداشت و الان کلی پولدار شده بود ، اما در آخر فیلم با دختر بسیار جوانی ازدواج میکند و همسر پنجمی به خانه می آورد. دختر جوان او را خوش اخلاق و خوش خلق مینامد و میگوید که دوستش دارد و با میل و رغبت زن او شده است. طوری که من متوجه شدم زن پنجم ، ازدواج اولش بود.

خوب ، این از فیلم. و من هم تمام فیلم را نگاه کردم . ولی ندانستم که خانم پرشون با این فیلم به جامعه ی سوئدی و احیانا اروپایی ـ این فیلم را بعدا به طور وسیع به تلویزون های کشورهای مختلف خواهد فروخت ـ چه پیامی دارد ؟یا چه کسی را میخواهد تکان دهد ؟ 

این فیلم مسلما باز با مخالفت ایرانیان غیور ما ـ که معتقدند که چکمه ی پدرشان از طلا بوده است و سگ برده ، آنها که به محض آمدن اسم ایران رگ غیرتشان باد میکند ولی وقتی که دختران ایران در دبی به فروش می روند رویشان را آن سوی میکنند ، بله همانها . که معرف شما هم هستند ،ـ روبرو خواهد شد. اما حرفی که من دارم روی اصالت و افتخارات دوهزار و چند ساله ی ما نیست. ابدا هم فکر نمیکنم که این فیلم موجب خجالت ایرانیان میشود. من از هیچ چیزی که ایران را نمایش دهد خجالت نمیکشم. نه تصویرهای به آتش کشیدن پرچمها برای من خجالت آور است و نه تصویر های فحشا و یا فروش کلیه در ایران . اینها واقعیت های ایران است و برای من زجر آور است و نه خجالت آور. پس حرف من با حرف کسانی که اینگونه برخورد میکنند بسیار متفاوت است. 

من میخواهم بدانم خانم پرشون با این فیلم چه حرفی برای گفتن دارد ؟
این که در ایران چند همسری قانونی است ؟ که فکر میکنم همه نه تنها میدانند ، بلکه فکر میکنند تمام مردان ایرانی در اینجا هم چند تایی همسر دارند. پس حرف جدیدی نیست .
این که خانواده ی چند همسری یک خانواده مردسالار است و زن در آن بی حقوق است ؟
این که زن و کودک در چنین خانه ای جایگاهی جز سرویس دهنده ندارد و دائما تحقیر میشود ؟ 
یا فقط اینکه این پروژه ی پول سازی برای سازندگانش می شود ؟  دنیای غرب به چنین فیلمهایی علاقه دارد و مثل مور و ملخ آن را میخرند. این فیلم قبلا در یکی از سینماهای اینجا نمایش داده شد و با موفقیت روبرو نشد. ولی تلویزیون ها آن را خوب می خرند. پس بسیار بیشتر از خرجی را که بالایش شده است در می آورد.
ولی غیر از این که یک پروژه ی پولساز باشد ، آیا پیامی هم دارد ؟ آیا مسئله ای را هم حل می کند یا مطرح میکند ؟

این خانواده قبلا فیلمهای  نسبتا خوبی تحویل داده است. ناهید پرشون که فیلم فحشا زیر حجاب را ساخته بود و برادرش نیما سروستانی که فیلم فروش کلیه در ایران را ساخته بود. فیلمها منطوری داشتند و چیزی را مطرح میکردند. اما این فیلم چه دارد که بگوید ؟ 

من نکته ای که بشود رویش انگشت گذاشت  در فیلم ندیدم . اگر کسی این فیلم را دیده و منظوری  از این فیلم دریافت کرده است به من هم خبر دهد. ممنون می شوم.

پس نوشت : منظورم پیام و وظیفه ی فیلمساز و این حرفها نیست. منظورم این است که وقتی فیلمی می بینی ، یا حال خوشی بهت دست میدهد، یا یه جایی میگی آها ، که اینطور . بالاخره یه چیزی ، یک نکته ای دارد.  من هنوز نمیدانم که با ندیدن این فیلم چه چیزی را از دست میدادم.
باز هم بیشتر منظورم را روشن کنم ، این مثال را در کامنت ها هم زدم. یک نفر ممکن است برود و از آب خوردن گاو یک فیلم یک ساعت و نیمه بسازد. خوب خیلی ها هستند که ندیده اند گاو چطور آب میخورد. این فیلم هم مستند است و با اصول دنیای مدرن منطبق است. یعنی فیلمساز اصلا کاری ندارد که پیامی و هدفی را دنبال کند و فقط برای دل خودش فیلم ساخته است. اما آیا این فیلم دردی از کسی دوا میکند ؟ چیز به کسی میدهد ؟ کسی که دامداری دارد که میداند گاو چطور آب میخورد  و کسی که ندارد هم خوب بداند که چه بشود ؟ ها ؟
همین حال را با فیلم خانم پرشون داشتم . یعنی که :خوب که چی ؟
منظور روشن شد ؟

این نوشته ی نبوی را عشق است

این مطلب آقای کلانتری هم در مورد انقلاب (ازدواج )ایدئولوژیک مجاهدین شنیدنی است.
من روزنامه ی مجاهد را هرگز نمیخوانم. فکر میکنم آنقدر خواندنی در دنیا هست که وقت به همه ی آنها نمیرسد ، آنوقت چرا وقت بگذارم و نخواندنی ها را بخوانم. ولی تکه هایی که از ابریشمچی آورده بود واقعا خنده دار است. خوب زور دارد به یکی بگویی از زنت جدا شو تا من باهاش ازدواج کنم اینکه دو نفر همدیگر را بخواهند و از همسرانشان جدا شوند تا با هم ازدواج کنند خیلی متفاوت است با اینکه برای این کارشان توجیهات انقلابی هم بیاورند. توجیهات ابریشمچی بیشتر به حرفهای کسی شبیه بود که حسابی کتک خورده باشد و بعد بگویم : دردم که نگرفت.

یادم می آید آن موقع ها که اینها با هم انقلاب ایدئولوژیک کردند و تمام دنیا را مفیوض کردند ، مجاهدین مثل مور و ملخ ریخته بودند توی کمپ های پناهندگی و ویدئوی ازدواج مریم و مسعود به همه مجانی میدادند. ویدئو آپارات هم قرض میدادند. در کمپ ما بچه ها آپارات را قرض کرده بودند و رفته بودند فیلم رامبو کرایه کرده بودند و نشسته بودند تماشا.
یکی از بچه ها تعریف میکرد که یکی از برادر های مجاهد آمده بود بهش گفته بود : برادر ، ویدئوی ازدواج مریم و مسعود را میخواهید قرض کنید و تماشا کنید ؟ این رفیق ما تعریف میکند که گفته بود : البته البته ، خیلی هم ممنون میشم. و برادر مجاهد که ذوق کرده بود یک نوار ویدئو را به سمت او دراز کرده بود و این رفیق ما آن را گرفته بود و گفته بود : مال خود ِ شب زفافه  دیگه ؟ تازه بازی کرده اند ؟ قبلا از اینا پرنو ندیده بودم.
حاضر بودم تمام دریافتی  پناهندگی یک هفته ام را بدهم و قیافه ی آن برادر مجاهد را در آن لحظه ببینم.
:)))

هر کی گوزید ، ما بودیم. 

نمیدانم این جک را شنیده اید یا نه ، به هر حال برایتان تکرار میکنم :

در اتوبوس شلوغی ، در میان مسافران ، زنی زیبا و  یک مرد جاهل هم نشسته بودند. در راه ناگهان بادی از خانم در میرود و از شرم سرخ میشود ، جاهل صدایش را صاف میکند و بلند میشود و میگوید : اِهم... ما بودیم.

یکی از آقایان  از این موضوع و جوانمردی ِ جاهل خیلی خوشش می آید ،و مینشیند منتظر فرصت تا بتواند شجاعت و جوانمردی خودش را نشان دهد. هی  صبر میکند و خبری نمیشود . باز صبر میکند و بادی نیست . دو سه تا ایستگاه از ایستگاه خودش هم رد میشود ولی باز خبری نمیشود. آخر سر بلند میشود و میگوید خانمها آقایان من دیگر باید  پیاده شوم ، ولی از اینجا تا آخر خط ، هر وقت این خانم گوزید ، ما بودیم.

این لطیفه مرا یاد بعضی دوستان عزیز می اندازد. با این فرق که آقای شماره دو در داستان بالا اگر عقل درست و حسابی ندارد ، لااقل حسن نیتی دارد که به عکس آن تبدیل میشود . ولی در مورد حسن نیت این دوستان چندان اطمینانی ندارم.

در طول مدتی که در فعالیت های اجتماعی ـ و یا سیاسی ـ هستم ، بارها پیش آمده است که مسئله ای مطرح شده است و کسی یا کسانی بلند شده اند و گفته اند که این حرف را سالها پیش ، وقتی که بقیه اصلا هیج نمیدانستند گفته اند .
شما این آدمها را ندیده اید ؟ آدمهایی که همه چیز میدانند و همه کار را مدتها پیش ، خیلی خیلی وقت پیش کرده اند. آدمهایی که به این ترتیب و به گفته ی خودشان سالهاست که دارند درجا میزنند چرا که هر چه گفتنی بود سی سال پیش گفته اند و دیگر چیزی ندارند که بگویند . شما اینها را ندیده اید ؟

مدتی پیش دوباره یکی از این آدمها را شنیدم ، که داشت میگفت : این جنبش یک میلیون امضا هیچ چیز جدیدی هم ندارد . خودِ کار را که از یکی از کشورهای منطقه کپی کرده اند ، و این خانه به خانه رفتن هم که چیز جدیدی نیست . ما خودمان در ایران که بودیم همین کار را میکردیم ، بروشور هایی بود که در جهت آشنایی با حقوق زنان میبردیم و در خانه ها را می زدیم و به زنان می دادیم. کار جدیدی  نیست....

با توجه به اینکه این خانم بیشتر از بیست سال است که از ایران خارج شده و در یکی از سازمانهای چپ سیاسی بود که به تنها چیزی که فکر نمیکردند حقوق زنان بود و حرفی که میزند مربوط به زمان انقلاب بود، همان زمانهایی که در تظاهرات زنان هیچ کدام از سازمانهای چپ همراهی ای نکردند و تازه به مسئله حجاب هم اعتراضی نمیکردند و به هواداران هم توصیه میکردند که برای گم شدن در میان مردم حجاب مردمی داشته باشند . با توجه به اینکه تنها حرکت نسبتا رادیکال زنان در آن زمان اتحاد ملی بود که این خانم با آن همکاری نمیکرد و تازه آنها هم متاسفانه نیرویی نداشتند  که بتوانند روی چنین کاری بگذارند و برای خودشان هم حقوق زنان به شکلی که امروز مطرح است ، مطرح نبود تا آنجا که مردی که در پلی گامی زندگی میکرد ـ طالقانی ـ را به عنوان کاندید خود برای ریاست جمهوری انتخاب کرده بودند ، بله ، با در نظر گرفتن همه ی اینها ، با شنیدن حرفهای ایشان یاد آن آدم ساده افتادم در اتوبوس افتادم . با این فرق که این یکی  بلند میشود و میگوید از اول ِ اولش ، تا آخر خط هر کی گوزید ، ما بودیم. تفاوت دیگری هم که هست این است که داستان اول لطیفه است و در آنجا آن آدم ساده ، زن را لو میدهد. داستان دوم واقعی است و در آن این آدمهای نه چندان ساده خودشان را لو میدهند. 

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ 

از آدمهایی اینگونه خیلی شاکی میشوم ، از وبلاگ خورشید خانم به سراغ نوشته ی خانم پایدار رفتم . بی اخلاقی خانم پایدار را که صنم به آن اشاره کرد به کنار ، آخه این هم گزارش است ؟ این که همه اش عقده گشایی است. اسم این را میگذارید خبرنگاری ؟
خدا پدر خانم فرح کریمی را رحمت کنه که دست خیلی ها را بند کرد و با دو تا حرف مفت نوشتن میشوند خبرنگار.
چند وقت پیش یکی از بچه ها به من گفت که چرا کار خبرنگاری نمیکنم ، و گفتم که من تحصیلات خبرنگاری ندارم . و گفت بابا همه دارند میکنند دیگه.
و شهرزاد نیوز را مثال زد. که فکر میکنم در مورد شهرزاد نیوز  البته پذیرش تنها به شرط بلد نبودن خبرنگاری نیست که اگر اینطور باشد همه عضوش می شوند. مسئله ی ذغال خوب و رفیق بد ( رفیق بهتر از این هم میشود که تو این نداری دستت را توی یک سایت خبری بند کند )یکی از شرط های تعیین کننده است .  
بگم این خانم فرح کریمی چی بشه  که روزنامه نگاری را کرد یه پول سیاه . وقتی که رفیق بازی جای روزنامه نگاری را بگیرد ودلیل حضورت در یک شبکه ی خبری نه کارآیی و توانایی های شغلی بلکه بلد بودن  خواندن و نوشتن و هم سازمان بودن با ا فلان کس  باشد  ،  گزارش یک کنفرانس چیزی بهتر از این هم از آب در نخواهد آمد.  

راستی ، یکی به این افسانه خانم بگه که دیفرنت میشه متفاوت . این رو دیگه من هم با سواد متوسطم بلدم. کلمه ی به این قشنگی هم داریم که معنا را به طور کامل برساند

مرد گفت : من از آن مردهای سنتی ِ ایرانی نیستم . من در خانه کمک میکنم
پرسیدم : به کی ؟
گفت : یعنی چی ؟
پرسیدم : به کی کمک می کنی ؟
گفت : ببین ، بعضی وقتا حرفهایی میزنی که ... خوب معلومه . به زنم دیگه .
گفتم : زن شما خانه دار است ؟
گفت : نه . شاغل است.
کفتم : نیمه وقت کار میکند ؟
گفت : نه ، تمام وقت . این سوالها برای چیست ؟
گفتم : او تمام وقت کار میکند ، و شما هم تمام وقت کار میکنی . درست فهمیده ام ؟
گفت : بله .
گفتم : بعد شما به او کمک میکنی در کار خانه ؟ دوست عزیز بچه ها به کار خانه کمک میکنند ، انسانهای بزرگسال  در کار مشارکت میکنند. شما هر دو شاغل هستید و تمام وقت در خارج از خانه کار می کنید.اگر او شاغل نبود و خانه دار بود البته مسئله جور دیگری بود. آنجا در تقسیم کار ، کار خانه نصیب او بود و شما با مهربانی کمک میکردید. ولی الان ، شما  همچنان میگویید که کمک میکنید. کار خانه باید انجام شود ، و این طور که من می فهمم شما آن را انجام نمیدهید ، همسرتان انجام میدهد و شما فقط کمک میکنید. درست میگویم ؟
مرد به فکر فرو رفت و گفت : اینطوری به مسئله نگاه نکرده بودم. ولی من یک مرد سنتی نیستم. او آزاد است که هر کاری میخواهد بکند ، هر کسی را که دوست دارد ملاقات کند و هر جا که خواست برود .
گفتم : شما چطور ؟ آیا او همین آزادی ها را به شما هم داده است ؟ یا فقط اینجا شما هستید که حق دارید " آزادی بدهید " . و در این صورت آیا این حق را هم دارید که " آزادی را بگیرید " 
باز به فکر فرو رفت و بعد از تاملی گفت : شما انگار از دنده چپ بلند شدید ، اینطوری که نمیشه حرف زد . آدم انگار همیشه با شما متهم است. 
گفتم : نه  ،این طور  نیست. من معمولا با آقایان اینطور برخورد نمیکنم. میفهمم که یک زندگی یا عمل کرد دارد ، یا ندارد. و اینطور که از زندگی شما فهمیدم ، کار می کند. ولی حرفهای شما مرا واداشت که کمی وارد دیالوگ شوم.  شما خودتان مرا ترغیب کردید که دیالوگی داشته باشیم. وگرنه من که راه نمیروم و مردان را زیر سوال نمی برم. راستش را بخواهید توان و وقتش را هم ندارم.
گفت : ولی من نمیخواهم شما فکر کنید که من هم مثل همه ی مردهای سنتی ایرانی هستم.  
کفتم : حتما نیستید . اگر میخواهید نباشید ، حتما نخواهید بود. و الان هم با این فکر مجددی که روی کارهایتان می کنید ، قدمی دیگر در این جهت برداشته اید. و همین هم کافی است. مهم این است که هر روز قدمهای کوجکی در راه تغییر برداریم. رم را هم یک روزه درست نکردند . 

طرح یک پرسش :

معمولا کسی از دوستان چپ  ـ حداقل امروز دیگر ـ طرفدار چین کمونیست ، شوروی سوسیالیستی و کشورهای بلوک شرق سابق نیست. جمیع قریب به اتفاق ایشان معتقدند که این کشورها با اندیشه ی سوسیالیستی و کمونیستی فرسنگها فاصله داشتند و آنچه در این کشورها به اسم سوسیالیسم اتفاق افتاد را تایید نمیکنند.

البته بجز کوبا ، چون فیدل نازه . بگذریم.

سوال من این است که با تمام این مخالفت ها ، با تمام این فاصله گرفتن ها ، و با تمام آنچه در این کشورها اتفاق افتاد و ایشان هم میدانند و هیچ تاییدی هم بر آن ندارند ، چرا مخالفت با این کشورها معمولا به اسم مخالفت با کمونیسم معرفی می شود ؟

چرا انسانهایی که از چائوچسکو و تیتو و مائو و استالین و برژنف و فیدل  گریخته اند و به دنیای آزاد پناه آورده اند ، از طرف خود این دوستان که در انتخابشان همین دنیای آزاد را به  چین کمونیست ، کوبا ، شوروی و بلوک شرق  و زندگی در آنها ترجیح داده اند، ضد کمونیست قلمداد می شوند ؟ چرا چنین است ؟