زنانه‌ها

این مقاله ی شادی صدر مرا به آینده ی جنبش مترقی برابری خواهانه ی زنان امیدوار کرد

باز هم دیه ، باز هم زنان مساوی با مردان ؟ 

 "این مقاله البته از نظر من ، به قصد شفاف سازی و از بین بردن سوئ تفاهم هایی که در مورد مقاله ی اول ، "به نام خود ، از آن خود  به وجود آمده بود ، نوشته شد . سوئ تفاهمی که البته از نظر من درکش سخت است ولی احتمال به وجود آمدن آن هست.

شادی صدر در این دو مقاله جدا سازی آشکاری بین زنان بنیادگرا که از مسائل زنان استفاده های ابزاری به منظور تبلیغات برای انتخابات مجلس و ... میکنند ، و زنان فعال و کنشگرایی که با تمام ناسازگاری ها ، همچنان در جهت برابر حقوقی زنان تلاش میکنند انجام داده است و با اتکا به حقوق بشر ، تعریف هومانیتسی ای از جنبش زنان و خواسته های جنبش زنان در ایران ارائه داده است.

در سوئد که من زندگی میکنم ، اگر مردی همسرش را یا زنی دیگر را  بکشد ، به عنوان قاتل مورد محاکمه قرار میگیرد ، جرم او جرمی عمومی است و شاکی خصوصی ندارد ، بلکه قانون و جامعه شاکیان او محسوب میشوند. به این ترتیب کسی نمیتواند با دریافت مقداری پول او را ببخشد و روانه ی خانه کند. او مجرم است و محاکمه و مجازات میشود ، مجازاتش معمولا زندان از 8 تا پانزده سال است و موظف است بابت خسارت روحی که به بازماندگان قربانی وارد آورده است ، به ایشان مبلغی که دادگاه تایین میکند بپردازد. این مبلغ از بودجه دولتی پرداخت میشود و مجرم ، موظف است این مبلغ را با اقساط به دولت بپردازد. این برخوردی است که  قوانین یک کشور مدرن و مترقی با جرائم جنایی دارد.

در ایران در قبل از برقراری جمهوری اسلامی ، از دیه و خون بها خبری نبود ، یا لااقل به آن حد خبری نبود که حرفی از آن شنیده شود. جنایت جرمی عمومی محسوب میشد و جانی مجازات میشد.
امروز در ایران قوانین جنایی هم مثل دیگر قوانین ، بر اساس قوانین 2000 سال پیش و قوانین اسلام پایه ریزی میشوند. از این رو ارزش زندگی یک انسان با گاو و گوسفند و شتر ـ هر چند که خود این انسان شاید در عمرش شتر را از نزدیک ندیده باشد ـ بر آورد میشود. بازگشت اجتماع و قوانین اجتماعی به عقب ، نه کشف تازه ای است و نه حرف تازه ای ، سالهاست که گفته شده و مطرح شده و برای تعدیل این قوانین بربریت ، مبارزه میشود.

اما آیا دیه و مساوات دیه زن و مرد ربطی به برابر حقوقی دارد ؟

آیا این که روی انسان ارزشی برابر با چندین گاو و گوسفند و شتر بگذارند ، و اینکه این ارزشگذاری یک جنسیت را کمتر از دیگری ارزیابی میکند ، مبنای مبارزه برابرجقوقی است ؟

شادی صدر در هر دو مقاله ی خود ، اشاره ی مشخصی دارد به اینکه برابری این خون بها ، منجر به بالا بردن آمار اعدام ها خواهد شد. 
در مقابل آن چه داریم ؟ مجرمی که زنی را به قتل میرساند ، یا اعدام میشود ، یا با پرداخت نیمی از دیه به خانواده ی زن بخشیده میشود و راست راست در خیابانها راه می افتد. چرا که جنایت ، جرمی خصوصی است ، در مقابل آن زنا و یا داشتن رابطه ی خارج از ازدواج ، جرمی عمومی است. یعنی تو اگر کسی را بکشی ،اجتماع هیچ مسئولیتی در مورد تو ندارد ،  میتوانی با پرداخت حریمه ـ همان دیه ـ آزاد شوی و هیج مجازاتی نخواهی داشت ، اما اگر با کسی بخوابی ، جرمت عمومی است و به اجتماع مربوط میشود . از این روست که زنا جریمه ندارد و نمیتوان با پرداخت هزینه از سگ کش شدن جان به در برد.
 
آیا جنبش حق طلبانه نباید خواهان  مجازات انسانی و مدرنتری  باشد که با قوانین قرن 21 همسایی داشته باشد ،   این خانه ی از بنیاد ویران را با کاغذ دیواری نو نمیشود بر پای نگاه داشت.

 چنبش زنان ، چنبش فمینیستی یک جنبش انسانگرایانه  است و خواست اصلی آن ، تحقق حقوق برابر  انسانها در جامعه است.
رد قوانین مجازات حاکم و طرح درخواست قوانین عادلانه مجازات ، طرح عمومی شدن جنایت و خصوصی بودن جرائم خانوادگی  میتواند  یکی از خواسته های اصلی جنبش زنان ایران باشد . از این طریق این جنبش هم در مقابل اعدام و جنایت قانونی می ایستد و هم زنا و جرائم زناشویی را مسئله ای خصوصی تلقی میکند و بار مسئولیت اجتماع را نسبت به آن از بین میبرد. 

جنبش مترقی زنان ایران به جایی رسیده است که به کم فراخوانده نشود و در حد گلیمی که قوانین بدوی برایش دوخته اند پایش را دراز نکند. جنبش زنان ایران می باید مانند تمام جنبش های صلح طلبانه و برابری خواهانه و انسان دوستانه ی دنیا ، در مقابل اعدام و جنایات قانونی بایستد و خواستار لغو آنان باشد.

قبلا هم از آسیه امینی ، مقاله ای اعتراضی به خانم شیرین عبادی که وکیل پرونده ای بود که خواستار اعدام مجرم شد و حکم به اجرا در آمد، در رد مجازات اعدام خوانده بودم .و اکنون این مقالات شادی صدر در مطرح کردن خواسته های اصلی  جنبش زنان ،نمودی  از  دیدگاه های مدرن و انسانگرایانه را در میان فعالان جنبش زنان به نمایش میگذارد. 

انتقاد از درون به حرکت های جنبش ، ایستادگی در مقابل قوانینی که هیچ ارتباطی به حقوق انسانی و حقوق شهروندی ندارند ، طریقی است که در جنبش های مدرن و مترقی به کار برده میشود و دیدن چنین برخوردهایی در جنبش زنان ایران ، مایه ی امیدواری به آینده ی این جنبش است.  

چرا که همانگونه که  صدر در مقاله خود تاکید کرده است :

حرکت صرف در چارچوب ساختارهای حقوقی و اقتصادی موجود نمی تواند تصویری درست از فمینیسمی ارائه دهد که از برابری، "زنان مساوی مردان" را معنا نمی کند. فمینیسم در ماهیت و معنای امروزی خود دنیایی می خواهد که در آن ازهیچگونه تبعیض خبری نباشد.